انحصار اقتصادی خاندان پهلوی در ایران

انحصار اقتصادی خاندان پهلوی در ایران

بـر طـبق مستندات تاریخی، خانواده پهلوی در اوائل دهه 1350 ثـروتمندترین خـانواده سـوداگر ایران بـود و شـراکت هر یک از افراد این خـانواده در کـارخانه‌های ساخت ماشین آلات، مجتمع‌های اتومبیل‌ سازی‌، تولیدات ساختمانی و ساختمان سازی، شرکت‌های معدنی و کارخانجات نساجی امری بدیهی بـود و بـیشتر دارایی‌هـا نیز توسط «بنیاد پهلوی» مدیریت و اداره می‌شد...

کافه تاریخ- کشکول

 

بـر طـبق مستندات تاریخی، خانواده پهلوی در اوائل دهه 1350 ثـروتمندترین خـانواده سـوداگر ایران بـود و شـراکت هر یک از افراد این خـانواده در کـارخانه‌های ساخت ماشین آلات، مجتمع‌های اتومبیل‌ سازی‌، تولیدات ساختمانی و ساختمان سازی، شرکت‌های معدنی و کارخانجات نساجی امری بدیهی بـود و بـیشتر دارایی‌هـا نیز توسط «بنیاد پهلوی» مدیریت و اداره می‌شد. این بـنیاد در‌ سـال‌ 1337 تـاسیس گـردید تـا بـه‌ ظاهر‌ امور بشردوستانه و خیرخواهانه را سامان دهد. در اواخر دهه 1350 دارایی بنیاد بالغ بر 8/2 میلیارد دلار می‌شد که در زمینه املاک، بازرگانی، بانک‌داری، ساخت‌ اتومبیل‌ و... سرمایه گذاری گردید. دارایی‌ شاه‌ در این بنیاد حدود 135 مـیلیون دلار بود. برآورد شده خاندان سلطنتی پنج درصد کل سرمایه ثابت ناخالص کشور را در برنامه پنجم به صورت بخش خصوصی داخلی سرمایه گذاری‌ کرده‌ بودند. این وضعیت اقتصادی در جامعه باعث شکل‌گیری انحصار خـاصی شـده بود که بخش بزرگی از آن در دست خاندان پهلوی بود و با سلطة انحصاری آنها بر اقتصاد داخلی، دیگر‌ کسی‌ را یارای‌ رقابت با آنها نبود. از طرفی بنیاد پهلوی سالانه بالغ بر چهل مـیلیون دلار یارانـه می‌گرفت و تنها‌ در سال 1356، سهام 270 شرکت شامل هشت شرکت معدنی، ده‌ کارخانه‌ سیمان‌، هفده بانک و شرکت بیمه‌ای، 23 هتل، 25 کارخانه فلزات، 25 واحد کشت و صنعت و 45 شـرکت سـاختمانی را ‌‌در‌ اختیار داشت. این وضعیت اقتصاد کـشور را فـلج کرده بود و با توجه به‌ اینکه‌ قشر‌ عظیمی از جامعه به شدت از فقر، تبعیض و شکاف طبقاتی رنج می‌برد، بحران‌های اقتصادی روزبه‌روز‌ بر وخامت اوضاع مـی‌افزود هـرکس می‌خواست سرمایه‌گذاری کند، در دام انـحصار خـاندان سلطنتی‌ مضمحل می‌شد و اجازه کار‌ پیدا‌ نمی‌کرد؛ چنان‌که به عنوان یک نمونه: «از آنجا که شاهپور غلامرضا کارخانه سیمان داشت، نمی‌گذاشت کسی اجازة تاسیس کارخانه سیمان بگیرد و در نتیجه این مسئله بود که مملکت دچـار کـمبود سیمان‌ شد».


منبع:حسن دادگر، ایران، بنگاه مالی شاه و خاندان پهلوی، مجله زمانه دی و بهمن 1393 ، شماره 128 و 129 ، ص 58

مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •