قراردادی که تصویب نشد؛ اما اجرا شد

قراردادی که تصویب نشد؛ اما اجرا شد

به موجب قرارداد 1919 انگلیس‌ها امکان یافتند مستشاران خود را در کلیه وزارتخانه‌ها و ادارات ایران بکار گمارند و برای ارتش ایران افسر، اسلحه و ساز و برگ تأمین کنند.

کافه تاریخ- تاریخ شفاهی

 

در سال 1919، قراردادی استعماری میان ایران و بریتانیا به امضا رسید که از آن با عنوان قرارداد وثوق و کاکس یاد می‌شود. این قرارداد تحت فشار افکار عمومی لغو شد و به تصویب مجلس نرسید؛ اما بسیاری معتقدند که انگلیس با اقدامات و فعالیت‌های خود، عملاً به اجرای مفاد قرارداد پرداخت:
«اگر چه قرارداد ۱۹۱۹ (وثوق الدوله) ظاهراً هرگز در ایران به تصویب مجلس نرسید، اما عملاً تا مدت‌ها کلیه مواد آن به اجرا گذاشته می‌شد. به گفته گرانتوسکی و همکارانش در کتاب تاریخ ایران [در ۹ اوت ۱۹۱۹... به موجب این قرارداد انگلیس‌ها امکان یافتند مستشاران خود را در کلیه وزارتخانه‌ها و ادارات ایران بکار گمارند. برای ارتش ایران افسر، اسلحه و ساز و برگ تأمین کنند و سازمان ارتش ایران را تجدید و نیروی مسلح یکپارچه‌ای زیرنظر افسران انگلیسی ترتیب دهند. برای انجام این اقدامات انگلیس‌ها متعهد شدند به ایران وام بدهند. اما این وام پس از ابقای مستشاران انگلیسی در رأس مالیه ایران قابل پرداخت بود... قرارداد تحمیلی سال ۱۹۱۹ انگلیس - ایران، عملاً ایران را به کشوری تحت‌الحمایه انگلیس تبدیل می‌کرد و البته پایگاهی برای تحریکات و اقدامات ضدشوروی انگلیس‌ها در ایران پدید می‌آمد.
... انگلیس‌ها بدون تصویب مجلس ایران اجرای مواد این قراداد را آغاز کردند...
نارضائی حکومت شوروی از چنین وضعی آشکارا در گفته لنین به چشم می‌خورد: ایران اسیر بریتانیا شد.»1

مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •