هخامنشیان بنیانگذار کاروانسراها در ایران

هخامنشیان بنیانگذار کاروانسراها در ایران

منابع تاریخی حکایت از آن دارند کـه بـنیانگذار احـداث‌ بناهای‌ مورد بحث،هخامنشیان‌ بودند.هرودوت‌،مـورّخ‌ یـونانی‌،در کتاب پنجم‌ خود‌ از منزلگاهی گفتگو می‌کند‌ که‌‌ توسّط هخامنشیان بیش شوش و سارد سـاخته شـده است.

کافه تاریخ- کافه هنر

 

منابع تاریخی حکایت از آن دارند کـه بـنیانگذار احـداث‌ بناهای‌ مورد بحث،هخامنشیان‌ بودند.هرودوت‌،مـورّخ‌ یـونانی‌،در کتاب پنجم‌ خود‌ از منزلگاهی گفتگو می‌کند‌ که‌‌ توسّط هخامنشیان بیش شوش و سارد سـاخته شـده است.این مورّخ از 111 بنای شـبیه‌‌  کاروانسرا (چاپارخانه‌)نام‌ می‌برد که در طـول 2500 کـیلومتر‌ فاصله‌ بین‌ پایتخت‌‌ هخامنش‌ و بابل ساخته شده‌ و کاروانیان‌ سه ماهه آن را طی مـی‌کردند. گـرچه نمونه‌ای از بناهای یاد شده از عهد هـخامنشی به‌ جای‌ نمانده‌،ولی روشـن اسـت‌ که در آن زمان‌ نیاز‌ وافری‌ بـه‌ ایـستگاه‌های‌ بین‌ راه و امنیّت و رفاه کاروانیان و بالاخره‌ پیک‌های مخصوص احساس می‌شده است. در دورهء اشکانی،هـمانند عـهد هخامنشی،توسعهء راه‌ها و ایجاد ایـستگاه‌های بـین راه و حـمایت از کاروانیان اهمّیّت فـوق‌ العـاده‌ای یافت و در مسیر اغلب جـادّه‌ها،بـه ویژه در مسیر جادّهء معروف ابریشم ساختمان‌هایی شبیه کاروانسرا ایجاد شد. متأسّفانه هنر معماری عـهد اشـکانیان که حدود 5 قرن در ایران حکومت کـردند‌،بـه‌‌ طور کـامل شـناخته نـشده و ویژگی‌های هنرهای مختلف ایـن دوره-به ویژه معماری و تزئینات آن-ناشناخته مانده و بنابراین نمی‌توان دربارهء نحوهء معماری کاروانسراهای این‌ دوره نظریه‌ای ارائه داد،ولی بـا‌ مـقایسهء‌ آنها با دژها و شهرهای اشکانی کـه اخـیرا در دشـت‌ گـرگان شـناسایی شده،می‌توان احـتمال داد کـه کاروانسراهای آن زمان به صورت مربّع یا‌ مستطیل‌ و با مصالحی چون خشت و آجر‌ بنا‌ گردیده و اطاق‌ها و اصـطبل‌هایی در اطـراف‌ داشـته است. در معماری و توسعهء کاروانسراهای پیش از اسلام، عـصر سـاسانی را بـاید یـکی از ادوار مـهم دانـست.در‌ این‌ دوره به علّت اقتصاد‌ وسیع‌ و گسترده،ایجاد راه‌ها و هم‌چنین‌ امنیّت کاروانیان،اهمّیّت داشته و در نتیجه،کاروانسراهای بسیار در مسیر جادّه‌ها و گذرهای اصلی بنا شد. یادگارهای باارزشی چون «دیر گـچین» در جادّهء تهران-قم و «رباط انوشیروان‌« بین‌ جادّهء سمنان-دامغان، در مسیر جادّهء ابریشم و بالاخره «دروازهء گچ و کنار سیاه» در استان فارس از آن جمله‌اند. 

مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •