ایران، زنجیره‌ای از حلقه حیاتی بریتانیا

ایران، زنجیره‌ای از حلقه حیاتی بریتانیا

موافقتنامه 1919 بریتانیا را به مداخله در امور داخلی ایران کاملاً مختار می‌ساخت. و عملاً از مداخلات سایر دولت‌ها مانع می‌گشت.

کافه تاریخ- تاریخ شفاهی

 

بریتانیا در سراسر قرن نوزدهم درگیر رقابت با روسیه تزاری و حفظ مستعمرات خود بود. از این رو حفظ هندوستان و راه‌های دسترسی به آن همچون ایران اهمیت خاصی نزد این کشور پیدا کردند. بنابراین بسیاری از قراردادهایی که انگلیس با ایران منعقد می‌نمود در راستای هدف اصلی این کشور هندوستان بود. قرارداد 1919 یکی از همین قراردادهاست:
«شاید گفته دنیس رایت در کتاب انگلیسی‌ها در میان ایرانیان، انگیزه‌‌های این سیاست حکومت بریتانیا را روشن کند. [نقشه کرزن عبارت بود از تجدید حیات ایران در قیمومیت و سرپرستی بریتانیا[، وی در سال ۱۹۱۹ به وزارت خارجه منصوب شد و بدین ترتیب توانست رؤیای دیرین خود را پیگیری نماید، (رؤیای حراست از راه‌های وصول به هندوستان به وسیله ایجاد زنجیر‌ه‌ای از کشور‌های دست نشانده بریتانیا که از ساحل مدیترانه تا فلات پامیر کشیده شود) وی ایران را از حلقه‌‌های حیاتی این زنجیر می‌دانست. پس از مذاکرات پنهانی... سرانجام در تاریخ نهم اوت ۱۹۱۹ در تهران موافقتنامه‌ای بین ایران و بریتانیا به امضاء رسید که هدف رسمی ‌آن ترتیب و تدارک مساعدت بریتانیا به امر اعتلای پیشرفت و بهروزی ایران بود. این موافقتنامه بریتانیا را به مداخله در امور داخلی ایران کاملاً مختار می‌ساخت. و عملاً از مداخلات سایر دولت‌ها مانع می‌گشت..، این قرارداد بزودی نه تنها در ایران بلکه در فرانسه و ایالات متحده و شوروی مورد حمله قرار گرفت... و با انتقاد شدید مواجه شد»1

مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •