بیستونهم فروردینماه در تقویم جمهوری اسلامی ایران، یادآور یکی از حساسترین و تعیینکنندهترین مقاطع تاریخی پس از پیروزی انقلاب است؛ روزی که با نام «روز ارتش» شناخته میشود. این نامگذاری، حاصل درایت و قاطعیت امام خمینی (ره)، رهبر کبیر انقلاب اسلامی، در مواجهه با هجمههایی بود که بقای ارتش را در سالهای نخست پس از انقلاب تهدید میکرد.
بیستونهم فروردینماه در تقویم جمهوری اسلامی ایران، یادآور یکی از حساسترین و تعیینکنندهترین مقاطع تاریخی پس از پیروزی انقلاب است؛ روزی که با نام «روز ارتش» شناخته میشود. این نامگذاری، حاصل درایت و قاطعیت امام خمینی (ره)، رهبر کبیر انقلاب اسلامی، در مواجهه با هجمههایی بود که بقای ارتش را در سالهای نخست پس از انقلاب تهدید میکرد.
زمینه تاریخی: هجمه به ارتش و فرمان تاریخی امام (ره)
اندکی پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷، در فضایی آکنده از تنش و چالشهای داخلی و خارجی، زمزمههای ناخوشایند «انحلال ارتش» از سوی برخی گروهها و افراد، به گوش میرسید. این جریان، که غالباً با اهداف سیاسی و تفرقهافکنانه همراه بود، ارتش را که از مهمترین ارکان دفاعی و امنیتی کشور محسوب میشد، در آستانه یک بحران عمیق قرار داده بود. در چنین شرایطی، امام خمینی (ره) با درک عمیق از اهمیت راهبردی ارتش برای حفظ استقلال و تمامیت ارضی کشور، قاطعانه در برابر این موج ایستادند.
صدور فرمان ۲۹ فروردین: نقشه شوم دشمنان نقش بر آب شد
در تاریخ ۲۹ فروردین سال ۱۳۵۸، امام خمینی (ره) با صدور فرمانی پنجمادهای، ضمن نامگذاری این روز به عنوان «روز ارتش»، دستورات و توصیههایی کلیدی را ابلاغ فرمودند. این فرمان، نقشه بدخواهان و توطئهگران را که به دنبال تضعیف و انحلال ارتش بودند، خنثی کرد و فصل تازهای در تاریخ این نیروی نظامی گشود.
مفاد کلیدی فرمان ۲۹ فروردین:
- نامگذاری و نمایش اقتدار: در بند اول فرمان، ۲۹ فروردین به عنوان «روز ارتش» تعیین شد و بر لزوم برگزاری رژههای باشکوه در شهرستانهای بزرگ با حضور یگانهای مجهز تأکید گردید. هدف از این رژهها، اعلام حمایت ارتش از جمهوری اسلامی، ملت ایران و آمادگی برای دفاع از استقلال و مرزهای کشور بود.
دعوت به وحدت ملی و حمایت مردمی: بند دوم، ملت شریف ایران را به استقبال، احترام و حمایت برادرانه از ارتش فرا میخواند. در این بخش، با تأکید بر اینکه «ارتش اسلامی در خدمت ملت و اسلام است»، مخالفت با ارتش به عنوان حافظ استقلال و نگهبان مرزها، جایز دانسته نشد و بر لزوم همکاری و برادری میان مردم، ارتش و مسئولان برای حفظ امنیت و مقابله با اشرار و مفسدان تأکید گردید.
اهمیت نظم، سلسلهمراتب و رفتار سازمانی: در سومین بند، توجه ویژهای به حفظ نظم، سلسلهمراتب و ضوابط در داخل ارتش شد. هرگونه بیتوجهی به این مسائل، ضعفآورنده ارتش و مخرب نظام دانسته شد. همزمان، از فرماندهان خواسته شد تا با رفتار محبتآمیز و برادرانه، از شیوههای دیکتاتوری رژیم طاغوت پرهیز کنند و ارتش اسلامی را بر پایه اطاعت کامل زیردست از مافوق و رعایت متقابل، اداره نمایند.
منع دخالت بیگانگان در امور ارتش: چهارمین بند، صراحتاً هرگونه دخالت افراد خارج از ارتش در امور داخلی آن را ممنوع اعلام کرد. رسیدگی به شکایات یا مجرمیت افراد، طبق موازین شرعی و قانونی و تنها از طریق مجاری رسمی ارتش میسر دانسته شد و دخالت بیجا، مخالف انقلاب اسلامی تلقی گردید.
عفو و بازگشت به خدمت: در پنجمین و آخرین بند، به آن دسته از کارکنان ارتش که در گذشته تخلفات جزئی (صغیره) مرتکب شده بودند، وعده عفو داده شد. با شرط بازگشت به سوی خداوند متعال و جمهوری اسلامی، از سوی امام خمینی (ره) و ملت، مورد عفو قرار گرفتند و تشویق شدند تا با دلگرمی به خدمت صادقانه ادامه دهند. همچنین بر لزوم هوشیاری ملت در برابر توطئههای تفرقهافکنانه تأکید شد.
ارتش پس از انقلاب: پیوستن به انقلاب و اولین مأموریتها
پیوستن ارتش به انقلاب اسلامی، به ویژه پس از دیدار تاریخی همافران نیروی هوایی با امام خمینی (ره) در ۱۹ بهمن ۱۳۵۷، روند تسریعیافتهای یافت. ارتش بلافاصله پس از پیروزی، وظیفه دفاع از انقلاب را آغاز کرد. اولین درگیری مهم، سرکوب تحرکات تجزیهطلبانه در منطقه ترکمنصحرا بود که با اعزام یگانهایی از کارکنان داوطلب نیروی زمینی ارتش، با موفقیت دفع شد. این آغاز مأموریتهای متعدد ارتش در دوران پرتلاطم پس از انقلاب بود.
چالشهای کنونی و ضرورت توجه به کارکنان
امروزه، حدود ۴۶ سال از صدور این فرمان تاریخی میگذرد. در حالی که اقتدار و حضور ارتش به عنوان حافظ امنیت و استقلال کشور همچنان پابرجاست، در برخی مقاطع، چالشهایی نیز در زمینه معیشت و رفاه کارکنان ارتش مطرح شده است. اخباری مبنی بر باقی ماندن وعدههای حمایتی پس از درگیریها و مشکلاتی نظیر قطع خطوط همراه به دلیل بدهی یا جرایم بانکی، نشاندهنده اهمیت توجه مستمر به وضعیت رفاهی و معیشتی افرادی است که در خط مقدم دفاع از کشور خدمت میکنند.
۲۹ فروردین، به عنوان «روز ارتش»، صرفاً یک مناسبت نظامی نیست؛ بلکه نمادی است از ایستادگی در برابر توطئهها، تجدید پیمان با آرمانهای انقلاب و یادآوری نقش حیاتی ارتش در حفظ ثبات، امنیت و اقتدار ملی ایران اسلامی. این روز، فرصتی است برای قدردانی از جانفشانیها، تعهد و حرفهایگری نیروهای مسلح کشور.
