رفتار انگلستان در قبال بحران آذربایجان ریشه در دو راهبرد دیرینه دارد: «بازی بزرگ» (رقابت با روسیه تزاری برای تسلط بر قفقاز و آسیای مرکزی و حفظ راههای دسترسی به هند) و «سیاست موازنه مثبت». بر اساس سیاست موازنه مثبت، هر امتیازی که انگلستان در جنوب ایران به دست میآورد، باید با امتیازی برابر برای روسیه در شمال ایران همراه میشد.
بحران آذربایجان از آن حیث در تاریخ ایران حائز اهمیت است که میتوانست بزنگاهی باشد برای جدایی بخشهایی از خاک ایران. اما بازیگری قوام و آنچه این مقاله در خصوص نقش ایالات متحده بیان میشود زمینهساز خروج روسها از ایران شد. این مقاله بر آن است که ایالات متحده در خصوص بحران آذربایجان، در دو برهه زمانی دو رویکرد متفاوت را در پیش گرفت.
سقوط حکومت پهلوی در حالی که طی سالیان پیش از آن در اوج اقتدار بود، بسیاری را در بهت و حیرت فرو برد. اینکه چگونه نظامی سیاسی که بسیاری آن را اقتدارگرا و یا حتی فاشیستی میدانستند، به ناگه سقوط کرد. این یادداشت به دنبال تبیین سقوط حکومت محمدرضا پهلوی از منظر نظریه نهادگرایی جدید است.
سالارالدوله قصد اشغال تهران و به قدرت رساندن برادرش محمدعلی شاه را داشت. رضاخان در این سالها در بسیاری از درگیریها و آشوبها شرکت داشت و شهرتی میان متنفذین بدست آورد. عبدالحسین میرزا فرمانفرما از شاهزادگان قاجاری به او توجه ویژهای داشت و حتی اسلحه مخصوص خود مسلسل ماکسیم را به او سپرد که پس از این رضا شصت تیر به رضا ماکسیم معروف شد.
هژمون (آمریکا) با استفاده از ابزار زور (کودتا) از الگوشدن ایران برای سایر پیرامونها جلوگیری کرد. این واقعه نقدی است بر نظریههای نوسازی که عوامل توسعه یا عقبماندگی را صرفاً درونمرزی میجویند. به عبارت دیگر، سقوط مصدق نشان میدهد که کشورهای پیرامونی برای خروج از نقش تعیینشده، نه تنها با موانع داخلی بلکه با واکنش قاطع قدرتهای مرکز مواجه میشوند.
احمد قوام، ملقب به قوامالسلطنه، در خانوادهای با پیشینه دولتی و ثروت در تهران دیده به جهان گشود. تحصیلات عالی در ادبیات، عربی، فلسفه و خوشنویسی، او را به دربار ناصرالدین شاه کشاند، جایی که لقب «دبیر حضور» را دریافت کرد. پس از ترک دربار و سفری به اروپا، قوام به صحنه سیاست بازگشت و مدارج ترقی را طی کرد. نقش او در نهضت مشروطه و نگارش فرمان مشروطیت برجسته ...
پس از چند روز اقامت در آنکارا و شرکت رضا شاه و کمال پاشا در مجلس ملی ترکیه و بازدید از سربازخانه و قشون و دیدار از نقاط مختلف ترکیه که منظور بیشتر نشان دادن قلاع و استحکامات داردانل بوده و به اتفاق کمال پاشا وارد اسلامبول شدند و در قصر " دولمه باغچه " که از قصرهای با عظمت سلاطین عثمانی و در کنار دریای بسفر بود، اقامت کردند.
به اعتقاد سیاست شناسان، در نظامهای سیاسی مختلف اعم از دمکراتیک و غیردمکراتیک، مطبوعات در زمینه آگاهی بخشی افکار عمومی و ایجاد مشروعیت و مقبولیت مردمی نظام های سیاسی نقش بسزایی دارند.
یکی از اتفاقات جالبی که در بحبوحهی انقلاب اسلامی رخ داد دستگیری امیرعباس هویدا بود. این بازداشت نه توسط انقلابیون، بلکه به وسیلهی خود حکومت پهلوی انجام شد. در واقع، فردی که 13 سال در مقام نخست وزیری بود و بعد از آن نیز به وزارت دربار رسید در عرض مدت کوتاهی بازداشت شد.
برخی از روزها هستند که نقش تعیین کنندهای در تحولات سیاسی ایفا میکنند. به تعبیری، در یک روز یا یک هفته به اندازهی چند سال تحولات رو به جلو حرکت میکند در حالی که برای سالها برخی از مسائل در سکون به سر میبرد. این امر در مورد تحولات معاصر ایران نیز مصداق دارد.
بیستونهم فروردینماه در تقویم جمهوری اسلامی ایران، یادآور یکی از حساسترین و تعیینکنندهترین مقاطع تاریخی پس از پیروزی انقلاب است؛ روزی که با نام «روز ارتش» شناخته میشود. این نامگذاری، حاصل درایت و قاطعیت امام خمینی (ره)، رهبر کبیر انقلاب اسلامی، در مواجهه با هجمههایی بود که بقای ارتش را در سالهای نخست پس از انقلاب تهدید میکرد.
نگاهی جامع به مسیر زندگی و دوران رهبری آیتالله سید علی خامنهای، از آغاز مبارزات انقلابی تا تثبیت جایگاه ایشان به عنوان عالیترین مقام جمهوری اسلامی ایران دارد
یک روز پس از استعفای دکتر علی امینی، در 30 تیر 1341 اسدالله علم به نخستوزیری گمارده شد و افراد زیر را برای کابینه خود معرفی کرد: علیاصغر نقدی (وزیر جنگ)، عبدالحسین بهنیا (وزیر دارایی)، سید صادق امیرعزیزی (وزیر کشور)،
سناریوی امریکایی در مورد شاه به مراحل پایانی خود نزدیک می شد شوکراس تصمیم نهایی امریکا را از زبان سالیوان چنین می گوید در اواخر دسامبر سالیوان برای انجام ماموریتی به کاخ رفت که به قول خودش برای یک سفیر غیر عادی بود که می بایست به رئیس کشوری که نزد او اعزام شده بود بگوید باید کشورش را ترک کند .
جنگ دوم جهانی اثرات بسیاری بر جهان گذاشت. تخریب مناطق مختلف در جهان و کشته شدن میلیونها انسان تنها گوشه کوچکی از این وحشیگری قدرتهای بزرگ را نشان میدهد. البته پیامدهای این جنگ کشورهای ضعیف و توسعه نیافته را نیز تحت تاثیر قرار داد. یکی از کشورهایی که علیرغم میل رهبران آن درگیر جنگ شد ایران بود. در واقع در شهریور 1320ش بود که ایران به دلیل موقعیت ...
امام خمینی (ره ) در بیانیه ای به دولتها و ملل اسلامی از همگان به خصوص دولتهای عربی خواستند باتوکل به خدای متعال و تکیه برقدرت لایزال همه قوا و نیروی خویش را بسیج و در راه جهاد با رژیم صهیونیستی بکار گیرند...
روسها برای گرفتن امتیاز نفت شمال بیش از آن که به دنبال اهداف اقتصادی باشند، ژئوپلیتیک منطقه و توازن قوا با رقبای غربی خود را مدنظر داشتند. در واقع، ایجاد منطقهی نفوذ در شمال برای روسها دست این کشور را در برابر قدرتهای رقیب باز میگذاشت و توازن قوا را برای آنها تضمین مینمود.
قانون، به معنای عام، عبارت است از مجموعهای از قواعد و مقررات الزامآور که توسط نهادهای صلاحیتدار وضع شده و برای همه اعضای یک جامعه لازمالاجرا است. ویژگیهای اصلی یک قانون در نظامهای حقوقی مدرن، کلیت (شمول بر تمامی موارد مشابه)، عمومیت (عدم انحصار به شخص یا موقعیت خاص) و الزامآور بودن (تحت پوشش ضمانت اجرا) است. در این چارچوب، همه افراد در برابر ...
سازمان اطلاعاتی رژیم اسرائیل، برای برخوردار شدن از پشتیبانی ساواک برای عملیات بر ضد فلسطینیان در کشورهای عربی خاورمیانه، تلاش بسیاری از خود نشان داد. در واقع، برخی از اسناد نشان میدهند که سرویس موساد در نشستهای دوجانبه و سه جانبه با ساواک و سیا از سازمان اطلاعاتی ایران میخواهد که در اقدامات علیه فلسطینیان همکاری کند. به خصوص که ایران یک کشور اسلامی ...
نهضت جنگل یکی از نهضتهای مهم تاریخ معاصر ایران است که از اردیبهشت ماه سال 1294 با رفتن میرزا کوچکخان به سوی رشت و تشکیل هیئت اتحاد اسلام در این شهر آغاز شد. در مسیر این نهضت میرزا به عنوان یک روحانی مبارز، آگاه و فداکار سالها با انگلیسیها و روسهای متجاوز به خاک میهن مبارزه کرد. در حقیقت تکاپوی میرزا کوچکخان را باید برای اعتلای کلمه اسلام، ...