هژمون (آمریکا) با استفاده از ابزار زور (کودتا) از الگوشدن ایران برای سایر پیرامونها جلوگیری کرد. این واقعه نقدی است بر نظریههای نوسازی که عوامل توسعه یا عقبماندگی را صرفاً درونمرزی میجویند. به عبارت دیگر، سقوط مصدق نشان میدهد که کشورهای پیرامونی برای خروج از نقش تعیینشده، نه تنها با موانع داخلی بلکه با واکنش قاطع قدرتهای مرکز مواجه میشوند.
