سقوط حکومت پهلوی در حالی که طی سالیان پیش از آن در اوج اقتدار بود، بسیاری را در بهت و حیرت فرو برد. اینکه چگونه نظامی سیاسی که بسیاری آن را اقتدارگرا و یا حتی فاشیستی می‌دانستند، به ناگه سقوط کرد. این یادداشت به دنبال تبیین سقوط حکومت محمدرضا پهلوی از منظر نظریه نهادگرایی جدید است.

در روزگار صفویه، قزوین تنها پایتختی سیاسی نبود؛ بازارهای سرپوشیده و میدان‌های پررونق آن، محل دادوستد کالاهایی از سراسر ایران و سرزمین‌های دوردست بود. آدام اولئاریوس، جهانگرد اروپایی، از خرید فیروزه‌های درخشان نیشابور و فیروزکوه، یاقوت و لعل با بهایی اندک در بازارهای قزوین روایت کرده است؛ تصویری که از رونق تجارت و فراوانی کالاهای ارزشمند در این شهر ...

اشتهای بهائیان در بخش‌های مختلف حکومت بهائیان، کاملا سیری‌ناپذیر بود. با آنکه بخش قابل توجهی از ارکان نظامی حکومت پهلوی را بهائیان تشکیل می‌داد؛ اما آن‌ها همواره تصاحب بالاترین مقامات حکومتی را در نظر داشتند

شاه به سیاست خارجی بیش از سیاست داخلی علاقه داشت. او تمایل داشت اولین دریافت کننده اخبار مربوط به سیاست خارجی باشد. از این رو تمهیداتی را به کار برده بود که اخبار خارجی در وهله اول به او برسد.

در دوره حکومت پهلوی، روابط ایران و اسرائیل گسترش زیادی یافت. گسترش این روابط که از نظر مردم ایران غیرقابل پذیرش بود، بیشتر بر پایه منافع اقتصادی و سیاسی اسرائیل پایه گذاری شده بود. البته حکومت شاه نیز به حمایت اسرائیل به عنوان یک متحد سیاسی نیاز داشت تا همچنان بتواند قدرت دیکتاتوری خود را اعمال کند. این موضوع مخالفت و تهدیدهای جدی داخلی و خارجی را ...

آنان همواره و دم به دم به طبل تمدن جدید و بزرگ و مزایای آن می کوبیدند تا این فکر را به نسل جوان و تحصیل کرده کشور القا کنند که اگر خواهان ترقی و پیشرفت هستی باید تابع و دنباله رو این تمدن باشی.

سندی از گزارش‌های ساواک نشان می‌دهد «تیمور بختیار»، نخستین رئیس ساواک که پس از جدایی از حکومت پهلوی به مخالفان رژیم پیوست، با پشتیبانی مالی حزب بعث عراق، مبالغی را برای شماری از خوانین بختیاری و واسطه‌های محلی ارسال می‌کرد. هدف از این پرداخت‌ها، سازماندهی ناآرامی و تحریک برخی عناصر ایلی به اقدامات ضد امنیتی در داخل کشور عنوان شده است؛ برنامه‌ای که ...

در شرایط بحرانی، ایده کنار رفتن شاه و سپردن سلطنت به ولیعهد به عنوان راهی برای حفظ نظام مطرح می‌شد. زاهدی این طرح را از اساس اشتباه می‌دانست و معتقد بود شاه نیز هیچ‌گاه چنین قصدی نداشته و این بحث‌ها تنها در میان اطرافیان مطرح بوده است

استعمار، باعث آشنایی انگلیسی‌ها با فرش و قهوه شد. در دوران الیزابت، اروپاییان و انگلیسی‌ها هنوز وسیله‌ای به نام فرش را یا نمی‌شناختند و یا به کاربرد آن خو گرفته بودند.

رضاخان بعد از اشغال ایران در شهریور 1320 توسط متفقین در نهایت پس از حدود 3 سال زندگی در تبعید در سن 68سالگی در 4 مرداد 1323 به‌علت حمله قلبی در ژوهانسبورگ درگذشت. جنازه رضاخان پس از مرگ وی به مصر منتقل و در آنجا مومیایی و به‌مدت 6 سال در مسجد رفاعی نگهداری شد.

عاشورا در ایران همواره حاوی مراسمی باشکوه بوده است که اگرچه غم‌انگیز می‌نماید اما پرمحتوا و قابل تامل بوده است. این مسئله برای خارجیانی که برای اولین بار مراسم عاشورا مواجه بوده‌اند جالب توجه بوده است

قاچاق مواد مخدر به وسیله‌ی خانواده‌ی پهلوی از موارد برجسته‌ی فساد در این رژیم می‌باشد. از مهمترین چهره‌های این حوزه‌ی کثیف باید به «اشرف» خواهر دوقلوی شاه اشاره کرد.

برخی معتقدند آنچه باعث شد جریان ملی شدن صنعت نفت با شکست روبرو شود تلاش جریان ملی‌گرا برای مقابله و کنار گذاشتن جریان مذهبی در جریان ائتلاف میان این دو بود. عسگر اولادی این واقعیت را اینگونه روایت می‌کند

هژمون (آمریکا) با استفاده از ابزار زور (کودتا) از الگوشدن ایران برای سایر پیرامون‌ها جلوگیری کرد. این واقعه نقدی است بر نظریه‌های نوسازی که عوامل توسعه یا عقب‌ماندگی را صرفاً درون‌مرزی می‌جویند. به عبارت دیگر، سقوط مصدق نشان می‌دهد که کشورهای پیرامونی برای خروج از نقش تعیین‌شده، نه تنها با موانع داخلی بلکه با واکنش قاطع قدرت‌های مرکز مواجه می‌شوند.

شرکت نونهالان بهائیت در راستای اهداف و خواسته‌های صهیونیسم گام برداشته است. از این جهت است که اسرائیل حاضر به دادن پایگاه به این شرکت و بهائیت در حیفا شده است. حتی به واقع بخشی از این فعالیت‌ها نه اقتصادی که جاسوسی است

در میان ستون‌های بلند کاخ چهل ستون، زمانی که نگاه به کاشی‌های تصویری می‌افتد، گویی زمان متوقف شده است. تصویر «پذیرایی شاه عباس از پادشاه ترکستان»، با رنگ‌های لاجوردی و زرد خردلی، روایتی است از عظمت و هیبت؛ جایی که هنرِ کاشی‌کاری، به زبانِ قدرت و دیپلماسی در دوران طلایی صفویه بدل شده است.

در روزهایی که تهران زیر پای قشون روس، انگلیس و آمریکا می‌لرزید، نوع دیگری از جنگ در انبارهای غله در جریان بود. در حالی که متفقین انگشت اتهام را به سمت مردم می‌گرفتند، سودجویان داخلی با انبار کردن گندم و سفته‌بازی بر سرِ قوت لایموتِ مردم، عملاً به قحطی دامن زدند. این گزارش به سراغِ سال‌های تلخِ ۱۳۲۱ می‌رود؛ دورانی که قوانین روی کاغذ ماندند و انحصارِ ...

از فقدان کامل استقلال مالی و حقِ حضانت در عصر قاجار تا اصلاحات قانون مدنی در دهه‌های ۴۰ و ۵۰؛ زنان ایرانی چه مسیر پر فراز و نشیبی را برای رسیدن به حداقل آزادی‌های فردی پیمودند؟ این بررسی، واکاویِ لحظه‌ای است که قانون، دیوارهای بلندِ خانه‌نشینی را فرو ریخت و حقِ انتخاب را به زنان بازگرداند.

یک واقعه مهم تاریخی که در دوره زمامداری شوقی رخ می‌دهد مسئله ایجاد دولت صهیونیستی اسرائیل در فلسطین است و از ابتدا به پاس خدمات شایانی که بهائیت در ایجاد و تثبیت این حکومت دست‌ساز استعمار داشت، مسلک آنان در آنجا رسمیت یافت و املاک و اموالشان تحت حمایت واقع شد و از مالیات و عوارض معاف گردید...

خسرو جهانبانی، فرزند سپهبد امان‌الله جهانبانی و همسر دوم شهناز پهلوی، به دلیل مخالفت شدید محمدرضا پهلوی با ازدواجش با دختر بزرگ شاه، از جنجالی‌ترین دامادهای خاندان پهلوی به شمار می‌رفت. شاه که تلاش داشت با اعزام او به خدمت سربازی مانع این ازدواج شود، سرانجام در پی اصرار شهناز با این وصلت موافقت کرد؛ ازدواجی که پس از آن به اقامت این زوج در خارج از ایران ...