سر آنتونی پارسونز، سفیر وقت بریتانیا در تهران، در یادداشتهای خود با نگاهی از درون مناسبات قدرت، سیاستهای «مدرنسازی شتابزده» و فاصلهگیری فرهنگی از سنتهای مذهبی را از عوامل تعمیق نارضایتی اجتماعی میداند؛ اقداماتی چون برگزاری جشن هنر شیراز، میزبانی کنگره زرتشتیان در رمضان و تغییرات گسترده پیرامون حرم مشهد که بهگفته او بیش از ناکامیهای اقتصادی، بر ذهن و احساس تودههای مذهبی اثر گذاشت.
۱
سر آنتونی پارسونز، در مقام یک ناظر خارجی و نزدیک به قدرت، به نقد سیاستهای «اسلامزدایی» و «مدرنسازی سریع» شاه و شهبانو پرداخته و پیامدهای اجتماعی اقداماتی نظیر جشن هنر شیراز و تخریب بازارهای اطراف حرم مشهد را واکاوی میکند:
«آیا او باید به شهبانو اجازه میداد که کنگره پیروان مذهب زرتشت را برگزار کند؟ و پایان آن را هم با پذیرایی شامپانی از شرکت کنندگان در کاخ سلطنتی جشن بگیرد؟ آنهم درست در وسط ماه رمضان؟!! آیا او باید اجازه می داد که سبک های هنری پیشرفته و مسخره آمیز در جشن بین المللی فرهنگ و هنر شیراز به نمایش گذاشته شود؟ آیا او باید اجازه می داد که بازارهای اطراف صحن مطهر مشهد با خاک یکسان شود و حرم مطهر به صورت کلیسایی در جوار یک کلیسای انگلیسی جلوه گر شود؟ به نظر من و نیز مطمئناً به نظر همکاران دیپلمات عرب من که شرکت در پذیرایی پایانی کنگره زرتشتیان را تحریم کردند اینگونه کارها بیش از شکست بعضی از طرحهای اقتصادی جاه طلبانه.... در توده های مردم مسلمان و رهبران مذهبی آنان که مخالف رژیم بوده اند تاثیر نامطلوب و عمیق برجای گذاشت. شاید به نظر او (شاه) و شهبانو اینگونه اقدامات، به عنوان روشهای سریع درمانی برای جدا کردن مردم ایران از روشهای اسلامی بود. شاید هم برای آن صورت می گرفت که خارجیان تحت تأثیر گرایش جهان میهنی و مدرن سازی ایران قرار گیرند. او از طبقات مذهبی که آنها را به ارتجاع سیاه متهم می کرد، به اندازه کمونیست ها انقلاب سرخ نفرت داشت. و شاید هم بیشتر..... مطالب متن بالا، اظهارات یک روحانی شیعه و حتی یک سیاستمدار دردمند ایرانی نیست ترجمه عین نوشته سفير وقت انگلیس در تهران سرآنتونی پارسونز) است.»
- فخر روحانی، اهرمها سقوط شاه و پیروزی انقلاب اسلامی، تهران، نشر بلیغ، 1370، ج 1، ص 108.
cafetarikh.com/news/50327
تگ ها
تمام حقوق محفوظ بوده و استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع است.