ترفندهای رضاخان برای تملک زمین‌های مردم

رضاشاه و دولت‌های او علاقه خاصی به جمع آوری ملک و املاک داشتند. او به روش‌های مختلفی املاکک زیادی را تصاحب کرد. او در کنار زور و اعمال قدرت در این راه، از ترفندهایی نیز برای این کار استفاده کرد و توانست زمین‌های زیادی را از آن خود کند:
«می‌گویند که شاه باغ شهرداری را به [1 درصد] قیمتش خریده است. دولت ترفندهای بسیار ماهرانه‌‌ای برای تملک زمین‌های [شهری] به بهانه حق استفاده دولت از املاک خصوصی برای مصارف عمومی دارد. مثلاً، ممکن است ده فوت از زمین کسی را به منظور ساخت یا تعریض خیابان بخرد، که معمولاً هر قیمتی که دلش بخواهد برای آن می‌‌پردازد. بعد از آن می‌‌گوید که به دلیل ساخت خیابان قیمت کل ملک بالا رفته است و مالک را ملزم می‌‌سازد ظرف مدت معینی ما به التفاوت قیمت ملک را نقداً به دولت بپردازد. این روند، که قبلاً به طور غیرقانونی صورت می‌‌گرفت، با تصویب قانونی که توضیح آن در گزارش شماره 99 مورخ 12 ژوئیه 1941 سفارت آمده است، وجهه‌‌ای قانونی پیدا کرد. بیگاری، که تقریباً به برده داری می‌‌ماند، در برخی از املاک شاه رواج دارد و دستمزد‌ها گاه تا 5/3 ریال در روز بیشتر نیست، که البته پلیس محل هم از سهم خودش نمی‌‌گذرد. بهره کشی و استثمار مردم واقعاً ننگ آور و مشمئز کننده شده است.»

منبع: محمدقلی مجد، رضاشاه و بریتانیا بر اساس اسناد وزارت خارجه آمریکا، مترجم مصطفی امیری، تهران، موسسه مطالعات و پژوهش‌‌‌‌‌‌‌‌‌های سیاسی، 1389، ص 471