وقوع انقلاب اسلامی در ایران در سال ۱۳۵۷ خورشیدی، یکی از بزرگترین شوک‌های ژئوپلیتیکی قرن بیستم بود که غرب، به ویژه ایالات متحده آمریکا، را کاملاً غافلگیر کرد. این رویداد، پیامد مجموعه‌ای از تحلیل‌های نادرست و غفلت‌ها در سطوح مختلف بود که می‌توان آن‌ها را در سه سطح تحلیل بررسی کرد:

آمریکا در جلسه شورای امنیت سازمان مـلل صراحتاً اعلام داشت که نـفت ایـران یک مـوضوع بـین‌المـللی است و بـه هـمین دلیـل قدرت‌های جهانی می‌توانند در مسائل مربوط به نفت ایران دخالت نمایند...

بعد از آنکه زمزمه استخدام مستشاران مالی همچون میلسپو مطرح شد، آمریکا به حمایت از این اقدام پرداخت. به عبارتی اگر پیش از آن دولت و حکومت آمریکا دخالت چندانی در موضوع قراردادهای مستشاری نداشت، این بار در استخدام میلسپو دقت بیشتری به خرج داد.

تنش میان ایالات متحده و ونزوئلا از یک نزاع ساده بر سر تجارت نفتی آغاز شد و به یک درگیری ایدئولوژیک و ژئوپلیتیک عمیق تبدیل گشت که اقتصاد و ساختار سیاسی ونزوئلا را به شدت تحت تأثیر قرار داده است. این روابط پیچیده را می‌توان در سه مرحله تاریخی مهم بررسی کرد.

این نگرانی استراتژیک، اساس سیاست خارجی آمریکا در قبال ایران در دوران جنگ سرد بود. واشنگتن معتقد بود که برای حفظ ایران در بلوک غرب، باید اصلاحات سیاسی و اجتماعی در کشور انجام شود تا زمینه نفوذ شوروی از بین برود

تأکید آمریکا در مواضع سیاست خارجی ایران، سیاستهای تعدیل شده در برخورد با کشورهای منطقه بود. رابطه با اسرائیل و صدور نفت به این کشور، یکی از محورهای مهم این سیاست بود.

دهه 1350 از نظر تحولات بین‌المللی دهه خاصی بود و بر وضعیت سیاسی حکومت ایران نیز تاثیراتی داشت. مهم‌ترین تحولات بین‌المللی از جانب کشور آمریما و انتخابات ریاست جمهوری آن بود. در این دهه کارتر از جناح دموکرات موفق شد ریاست کشور آمریکا را از آن خود کند. این موضوع به زعم شاه بر شرایط سیاسی و نیز سیاست‌های اتخاذی شاه تاثیرات زیادی داشت

ایران به طور کامل تابع سیاست های آمریکا در منطقه و جهان بود. در اوج جنگ سرد و زمانی که آمریکا و شوروی در آستانه جنگ با یکدیگر قرار داشتند، ایران نیز حالت تخاصمی خود با شوروی را حفظ کرد و در مقابل در زمانی که خبرها حاکی از تلطیف جنگ سرد شد، ایران نیز به سمت شوروی حرکت کرد...

آمریکا در دهه 1320 وارد میدان سیاست ایران شد. البته حضور آمریکا در این دوره تا حدودی کمرنگ بود و بیشتر به عرصه‌های نظامی و اقتصادی محدود بود. با این حال این حضور کمرنگ با مداخلات گسترده همراه بود

محاکمه دکتر محمد مصدق و سرتیپ ریاحی، یکی از وقایع تاریخ معاصر ایران است که در سال 1332 (1953 میلادی) پس از کودتای 28 مرداد به وقوع پیوست. این محاکمه نه تنها به عنوان یک رویداد قضایی، بلکه به دلیل زمینه‌های سیاسی و اجتماعی آن، اهمیت زیادی دارد.

هواپیماهای مسافربری در عربستان سعودی- یونان- ترکیه مستقر شده‌اند و به آمریکائیان دستور آماده‌باش داده شده و همه وسائل منزل خود را جمع آوری و خود را آماده رفتن نموده‌اند

آمریکا در جنگ سرد و در تقابل خود با حکومت شوروی، در بسیاری از کشورها نفوذ کرده بودند. این کشور با نصب و راه‌اندازی تجهیزات مختلف، نفوذ سیاسی شوروی را کنترل می‌کرد. آمریکا در برخی از کشورها از جمله هند، مراکز نظامی مجهیزی را نیز تاسیس کرده بود

در دهه 1350 شمسی روابط اقتصادی ایران و آمریکا با تحولات جدیدی مواجه شد. این تحولات تحت تاثیر مسائل مختلف از جمله افزایش ناگهانی قیمت نفت بود. تحولی که درآمد نفتی ایران را به یکباره افزایش داد. با این حال بخشی از تغییرات به وجود آمده در روابط دو کشور در قالب پیمان‌های اقتصادی نمودار گشت. این پیمان‌ها در بخش‌های مختلف اقتصادی بود و برخلاف انتظارات نتوانست ...

بعد از پایان چنگ جهانی اول، برخی از دول متخاصم از جمله انگلیس از خارج کردن نیروهای نظامی خود امتناع کردند. در این شرایط دولتمردان ایرانی تلاش‌های گسترده‌ای را جهت برون رفت از این بحران در پیش گرفتند. کمک خواستن از آمریکا که در آن دوره که در اذهان سیاستمداران ایرانی به عنوان کشوری بی‌طرف شناخته می‌شد از جمله این راه‌ها بود.

قیام 15 خرداد یکی از بزرگ‌ترین قیام‌های مردمی علیه حکومت پهلوی دوم بود. این قیام، اولین قیام ضدحکومتی بود که امام نیز به نوعی در محوریت آن قرار داشت. در جریان این قیام، مردم اقدامات حکومت از جمله حمله ساواک به مدرسه فیضیه و نیز دستگیری امام را محکوم کردند.

از آنجا که بریتانیا مصمم بود از هر گونه کمک به ایران ممانعت کند، یکی از وام‌های آمریکا به ایران را بلوکه کرد و به بانک شاهنشاهی ایران دستور داد اعتبار دولت قوام السلطنه را تمدید نکند

دی‌ ماه‌ 1357 در حالی‌ آغاز شد که‌ بسیاری‌ از مناطق‌ جهان‌ دستخوش‌ آشفتگی، آشوب‌ و بحران‌ سیاسی‌ بود. از آنجا که‌ این‌ اوضاع‌ نابسامان، آینده‌ای‌ تیره‌ و تار را متصور می‌کرد، دولت‌های‌ متحد غربی‌ را به‌ واکنش‌ برانگیخت‌ تا مشترکاً‌ راهبرد و راهکار جدیدی‌ را برای‌ رویارویی‌ با تحولات‌ جهانی‌ و رویدادهای‌ بزرگ‌ بین‌المللی‌ ترسیم‌ کنند.

یکی از سیاستهای کشورهای‌ خط‌ مقدم تماس با کشورهای دوسـت افریقای‌ جنوبی بود. در این تماسها سعی می‌شد این کشورها تشویق شوند که از‌ فروش‌‌ نفت‌ به حکومت نژادپرست و ادامه همکاریهای اقتصادی با آن رژیم اجتناب‌‌ ورزند.

آمریکا بعد از اتمام جنگ جهانی دوم که مصادف با سقوط حکومت رضاشاه بود، وارد صحنه سیاسی ایران شد. البته حضور این کشور تا قبل از کودتای 28 مرداد چندان پررنگ نبود. اما بعد از کودتا آمریکا به مهم‌ترین بازیگر خارجی در ایران تبدیل شد

همزمان با قدرت یافتن امام خمینی در جریان انقلاب و مطرح شدن نام او به عنوان رهبر مبارزات مردمی، آمریکا بر آن شد تا اصطلاحا تکلیف خود با انقلاب ایران و رهبر آن را مشخص کند. موضع‌گیری‌ها در رابطه با نحوه تعامل با امام در دستگاه‌های سیاسی آمریکا متعدد و متفاوت بود.