وقتی امام معادله را برهم زد؛ فروپاشی سناریوی آمریکا برای انتقال قدرت

در پی فضای باز سیاسی، آمریکا کوشید جریان‌های ملی‌گرا و لیبرال را به‌عنوان جایگزین رژیم پهلوی معرفی کند. سفر سنجابی و بازرگان به پاریس و برخورد امام خمینی با آنان نشان داد که این طرح موفق نخواهد شد:

«زمانیکه کمی آزادی قلم داده شد. و سانسور تا حدودی برداشته شد و مطبوعات آزاد شدند یکباره توده‌ای ها و کلیه جریانهای مخالف به روزنامه ها سرازیر می شوند. رژیم خوب می دانست که اگر حرکتهای اسلامی فعال بشوند موجودیت رژیم متلاشی خواهد شد. به علاوه تمام گردانندگانش را عناصر ضد اسلام تشکیل می دادند. امریکا در این جریان با برنامه از پیش طراحی شده حرکت می کند. روزنامه ها اعلام می کنند حرکتی که شروع شده به وسیله جبهه ملی، جمعیت طرفداران حقوق بشر، نهضت آزادی و حزب ملت ایران می باشد. یعنی تمامی این حرکتهای مردمی که علیه رژیم شروع شده به اسم آنها و به رهبری آنها تبلیغ می شود. نماز عید فطر سال ۵۷ را که مرحوم شهید حجت الاسلام باهنر راه می اندازند فردا روزنامه ها می نویسند این راه پیمائی به دعوت جبهه ملی انجام شد. این گروه به اسلام و به نماز چندان اعتقادی نداشتند و نهایتاً می گفتند چون اسلام دین مردم است به آن احترام می گذاریم. امریکا می خواست این جریان از کنترل خودش خارج نشود و این گروهها در واقع به منزله یک «آلترناتیو» یا یک منتقل کننده نظام دیکتاتوری شاه به یک نظام ظاهراً دمکرات که منافع امریکا با ضوابطی که به نفع آن باشد حاکمیت پیدا بکند و این گروهها مجری این جریان بودند. در همین ایام سنجابی به پاریس می رود. در ملاقات با حضرت امام خمینی رهبر انقلاب گفت ما به همه چیز رسیدیم شما هم به ایران تشریف بیاورید. امام هم فرمودند ما چیز دیگری می خواهیم. بازرگان نیز به پاریس رفت و با امام ملاقات کرد. امام خمینی با بازرگان تندتر برخورد کردند، و او به حالت قهر از پاریس به تهران آمد. سنجابی در سال ۵۶ مسافرتی به امریکا کرده بود. همزمان با او ناصر مقدم معاون ساواک هم به امریکا می رود. بعد از شش ماه هر دو برمی گردند. بعد از چند روز آقای مقدم می شود رئیس ساواک و آقای سنجابی رئیس فراکسیون مخالف می شود. حتی مسأله نخست وزیر شدنش مطرح می شود که طبیعتاً شاه مخالفت می کند!!. بعد از آموزگار امریکا در نظر داشت که سنجابی روی کار بیاید، ولی شاه مخالفت می کند. شریف امامی را بر سر کار می آورند و قرار می شود که اگر شریف امامی موفق نشود سنجابی بر سر کار بیاید. بعد از آن برخوردی که حضرت امام در پاریس با او داشتند بعد از اظهاری هم که نخست وزیری را به او پیشنهاد کردند قبول نکرد چون می دانست که کاری از دستش ساخته نیست. پست نخست وزیری را به بختیار دست پرورده دیگر امریکا و انگلیس می دهند که طبعاً از همان ساعات اول با موجی گسترده از مخالفت ملت انقلابی قرار می گیرد. به این ترتیب آخر این امید امریکا هم عملاً هیچ غلطی نتوانست بکند.»

منبع: جواد منصوری، ۲۵ سال حاکمیت آمریکا بر ایران، چ اول، نسخه دیجیتال، 1364، ص 172–173