در دوران پیش از انقلاب اسلامی، شهید آیتالله دکتر بهشتی، معمار فکری نهضت، به دنبال گشودن افقی نو در آموزش و پرورش بود؛ افقی که نه تنها به علم مدرن میپرداخت، بلکه روح دینداری و تعهد انقلابی را در تار و پود وجود دانشآموزان میتنید. دبیرستان «دین و دانش» قم، زاییده همین تفکر عمیق و آیندهنگر بود که با هدف کادرسازی برای انقلاب و تربیت نسلی «دینمدار ...
اقتصاد ایران در طول یکی دو سده اخیر به شدت تحت تاثیر اکتشاف و بهرهبرداری از منابع نفتی بوده است. در واقع اقتصاد ایران در دوره معاصر از مقطعی به بعد رانتی محسوب میشد و تحت تاثیر درآمدهای نفتی بوده است. به این ترتیب تراز تجاری ایران به شدت متاثر از درآمدهای حاصل از فروش نفت بوده است. این روند از مقطعی در اواخر دوره قاجاریه آغاز و در دوره پهلوی دوم ...
نهضت ملی شدن صنعت نفت یکی از تاثیرگذارترین وقایع تاریخ معاصر ایران محسوب میشود. نهضتی که در راس آن جبهه ملی به رهبری مصدق بود و تلاش کرد ایران را از بند استعمار و استثمار برهاند. در این میان، نقش نیروهای اجتماعی مختلف در به ثمر رسیدن این هدف بر کسی پوشیده نیست.
با پایان جنگ اول جهانی و فروپاشی امپراطوری عثمانی، در برخی از مناطق آن خلا قدرت پدید آمد. یکی از این مناطق اراضی فلسطینی نشین بود که شامل مسلمانان، مسیحیان و یهودیان میشد. این امر بهانه را به دست دول غربی و در راس آن انگلستان داد تا با تاسیس کشوری یهود، بذر یکی از مهمترین منازعات خاورمیانه در چند قرن اخیر را بکارد. این روند به خصوص با وقوع جنگ دوم ...
آنچه در شهریور سال 1320ش اتفاق افتاد با سئوالات و ابهامات بسیاری روبرو شد. این که آیا راه دیگری برای نظام سیاسی ایران و شخص رضاشاه بود تا از حمله و اشغال کشور جلوگیری شود یا این سرنوشت محتوم ایران بود. در این ارتباط مطالب بسیاری مطرح شده و بسیاری از کارشناسان خطای رضاشاه در عدم شناخت دقیق نظام بینالملل را عامل اصلی اشغال ایران و ایجاد صدمات و لطمات ...
واقعه عاشورا، یکی از سرنوشتسازترین و تأثیرگذارترین رویدادهای تاریخ اسلام است که در دهم محرم سال ۶۱ هجری قمری (برابر با ۱۰ اکتبر ۶۸۰ میلادی) به وقوع پیوست. این واقعه در کربلا، سرزمینی در نزدیکی کوفه در عراق امروزی، رخ داد و نقطه اوج درگیری میان سپاه حسین بن علی (ع)، نوه پیامبر اسلام (ص)، و سپاه یزید بن معاویه، خلیفه وقت اموی، بود.
در جریان جنگ دوم جهانی حوادث بسیاری رخ داد. برخی از این حوادث تاثیر بسیاری بر نتیجه جنگ داشت و متفقین را به آنچه میخواستند رساند. یکی از این حوادث اشغال ایران در شهریور سال 1320ش بود که برای ارسال کمک به اتحاد جماهیر شوروی صورت گرفت. در واقع، ایران به دلیل موقعیت راهبردی خود و اهمیت ژئوپلیتیکی در جریان جنگ جهانی دوم، به اشغال نیروهای متفقین شامل بریتانیا،...
مراسم محرم و عزاداری برای امام حسین (ع) و یارانش، یکی از مهمترین و تأثیرگذارترین رویدادهای دینی و اجتماعی در جهان اسلام، به ویژه در میان شیعیان، است. این مقاله به بررسی جامع تاریخچه این مراسم، از ریشههای اولیه پس از واقعه کربلا تا تحولات و آیینهای عزاداری در مناطق مختلف جهان اسلام میپردازد.
زندان قصر نام زندانی مخوف لست که قدمت سازه آن به دوره قاجار بازمیگردد. در دوره قاجار اساسا زندان قصر به شکل و شمایل یک زندان وجود نداشت؛ بلکه آنچه که وجود داشت کاخی بود که به دلیل ساختاز فیزیکی خاص آن به پادگانی نظامی شباهت داشت.
دهه 1350 را میتوان دهه شکلگیری گروههای مبارز مسلحانه علیه حکومت شاه دانست. در این دهه گروههای سیاسی مختلفی با اصول و عقاید سیاسی متفاوت تشکیل شدند. با این حال اکثر گروههای مبارز در کنار شیوههای مبارزاتی متفاوت، مشی مذهبی یا چپگرایانه داشتند.
سوم خرداد 1361، سالروز آزادسازی خرمشهر، نماد مقاومت و پیروزی ایران در برابر تجاوز رژیم بعث عراق است. این شهر، پس از 578 روز اشغال، در جریان عملیات بیتالمقدس و با فداکاری رزمندگان ایرانی آزاد شد. فتح خرمشهر، نقطه عطفی در جنگ تحمیلی بود که موازنه قوا را به نفع ایران تغییر داد و زمینهساز پیروزیهای بعدی شد. این رویداد، در تاریخ ایران به عنوان نمادی ...
غیاثالدین ابوالفتح عمر خیام نیشابوری، فیلسوف، ریاضیدان، ستاره شناس، شاعر و طراح تقویم جلالی، از برجستهترین چهرههای علم و ادب ایران در قرن پنجم هجری قمری است. شهرت جهانی او از طریق دستاوردهای علمی و اشعار ماندگارش، در تاریخ ثبت شده است. این مقاله نگاهی اجمالی به زندگی و دستاوردهای این دانشمند بزرگ دارد.
رضاشاه بعد از قبضه قدرت، در راستای اقدامات به اصطلاح مدرنیستی خود دست به تغییرات گستردهای زد. یکی از این تغییرات، سیاست تخته قاپو یا یکجانشینی بود. مطابق با این سیاست، رضاشاه تصمیم گرفت تا با تغیر سبک زندگی عشایر، آنها را وارد زندگی جدید یا مدرنیته نماید.
لایحه انجمنهای ایالتی و ولایتی یکی از جنجالیترین لایحههای تصویب شده در اوایل دهه 1340 بود. این لایحه باعث شد تا نام امام خمینی به عنوان یک رهبر سیاسی مبارز مطرح شود. امام خمینی به دلایل سیاسی و مذهبی به مخالفت و مبارزه با این لایحه پرداخت و در نهایت شاه را مجبور به عقب نشینی کرد. اما جدا از نقش مبارزاتی امام خمینی، آنچه که اهمیت دارد و جای سوال ...
بها ندادن به شخصیت و کرامت والای انسان، ترویج فرهنگ غربی و آزادی های غریزی و حیوانی در جامعه و مبارزه با آزادی های انسانی، سیاسی، آزادی بیان و قلم در جهت رشد جامعه، توهین به اعتقادات مذهبی مردم و مخالفت با دین و شعائر مذهبی مثل حجاب، روحانیت، عزاداری و ... از دیگر ویژگی ها و عملکرد سوء رژیم پهلوی است.
قیام شیخ محمد خیابانی یکی از مهمترین قیامها در تاریخ معاصر ایران است که با تأکید بر حفظ و یکپارچگی ایران و برای اجرای قانون اساسی و مشروطیت انجام شد. شیخ محمد خیابانی همواره در نطقهای خود با اشاره به ایرانی واحد، بر آزادی، استقلال، حاکمیت مردم و ... تأکید میکرد.
حمله به تبریز نمادی از استبداد و بیرحمی حکومت قاجار و همچنین مقاومت و فداکاری مردم ایران برای آزادی و عدالت است. این واقعه نقش مهمی در تاریخ انقلاب مشروطه و شکلگیری هویت ملی ایرانیان ایفا کرد.
مدارس یکی از کانونهای مهم مبارزات سیاسی انقلابیون در دوره حکومت پهلوی دوم محسوب میشدند. علاوه بر این، دانش آموزان که از همان دوره نوجوانی و جوانی با آموزههای سیاسی مختلف، به عمق فساد سیاسی و اقتصادی حکومت پی برده بودند، در کنار تحصیل، فعالیتهای سیاسی گستردهای داشتند.
متمم قانون اساسی که در سال 1286 و بعد از تدوین قانون اساسی به آن اضافه شد شامل 107 اصل بود. تصویب متمم قانون اساسی از همان ابتدا با مخالفان و موافقانی همراه بود. با این حال این قانون در نهایت تصویب شد. تصویب متمم قانون اساسی، دلایل متعددی داشت.
نوفل لوشاتو نام یکی از دهکدههای کوچک و زیبا در فرانسه است که گرچه به دلیل موقعیت طبیعی خود تا حدودی شناخته شده بود؛ اما بسیاری آن را به دلیل حضور امام خمینی در این دهکده شناختند. نوفل لوشاتو، آخرین تبعیدگاه امام بود. ایشان در مهر 1357 عراق را به سمت نوفل لوشاتو ترک کردند. البته اقامت در نوفل لوشاتو به انتخاب امام صورت نگرفت؛ بلکه به اجبار و توافق ...