یکی از گزارههای رایج و غالباً پذیرفتهشده در فضای رسانهای و حتی برخی تاریخنگاریهای معاصر ایران، نسبت دادن احداث نخستین راهآهن کشور به دوره سلطنت رضاشاه پهلوی است.
ماجرای آذربایجان از نقاط حساس تاریخ معاصر ایران است. جایی که روس ها ایران را به سمت تجزیه پیش می بردند و انگلیسی ها در جریان جنگ جهانی دوم به پایان دوره طلایی استعمار خود رسیده بودند، توان رویارویی مقابل روسها را نداشتند
این نگرانی استراتژیک، اساس سیاست خارجی آمریکا در قبال ایران در دوران جنگ سرد بود. واشنگتن معتقد بود که برای حفظ ایران در بلوک غرب، باید اصلاحات سیاسی و اجتماعی در کشور انجام شود تا زمینه نفوذ شوروی از بین برود
شاه درصدد بود از طریق اصلاحات ارضی، ضمن از بین بردن برخی از مشکلات اقتصادی، از نظر سیاسی نیز وفاداری دهقانان را نسبت به خود جلب نماید. اجرای مراحل اولیه این تصور را ایجاد کرده بود که دهقانان خرسند و وفادار به شاه هستند؛ اما وضعیت واقعی آنگونه که شاه تصور میکرد نبود.
در شامگاه 19 اوت 1978، سینما رکس آبادان برای همیشه خاموش شد و هزاران پرسش بیپاسخ پیرامون آتش سوزی مهآلودتر از شعلههایش به جای ماند. چگونه آتشی خانمانسوز در یکی از پرجمعیتترین مکانهای فرهنگی شهر روزی به فاجعهای بزرگ بدل شد؟ چرا روایت رسمی با شواهد مردمی همسو نیست و اختلافها در جزئیات ماجرا همچنان باقی است؟ با وجود ابهامات درباره تاخیر آتشنشانی ...
همه کشورها برای حفظ امنیت داخلی و خارجی خود از دستگاه های اطلاعاتی ویژه ای استفاده می کنند که ماهیتی متفاوت از پلیس و ارتش دارد. این نیروها عمدتا مخفی اند و در زندگی روزمره شهروندان به شکلی آشکار ظهور و بروز نمی یابند.
قتل جان اف. کندی در نوامبر ۱۹۶۳، سیاست خارجی آمریکا در قبال ایران را به طور بنیادین تغییر داد. با روی کار آمدن لیندون جانسون، فشار بر شاه برای رعایت حقوق بشر و دموکراسی کاهش یافت و اولویت اصلی واشنگتن، حمایت از شاه به عنوان یک متحد باثبات و ضدکمونیست در منطقه شد.
انیس نقاش، مبارز لبنانی و از نزدیکان عماد مغنیه، در گفتگویی اختصاصی به تشریح جزئیات اولین ماموریت ترور شاپور بختیار، آخرین نخستوزیر رژیم پهلوی، پرداخته است. او که حکم اعدام بختیار را به دلیل فعالیتهای ضدجمهوری اسلامی و تلاش برای کودتا تأیید شده از سوی امام خمینی (ره) میداند، شرح میدهد که چگونه مسئولیت این عملیات را بر عهده گرفت، مراحل شناسایی و ...
این سوءظن عمیق، ریشه تمام کارشکنیهای دربار علیه دولت امینی بود. شاه که به تازگی طعم قدرت مطلق را چشیده بود، حاضر نبود آن را با هیچ نخستوزیر قدرتمندی تقسیم کند، حتی اگر آن نخستوزیر مورد حمایت قویترین متحد خارجیاش یعنی آمریکا باشد
ایران در دهه بعد به یکی از پایگاههای اصلی استراتژی آمریکا در مقابله با اتحاد شوروی تبدیل شد. این استراتژی که «نگاه نو» نامیده میشد، بر دفاع از پیرامون شوروی و استفاده از متحدان منطقهای برای مقابله با نفوذ کمونیسم استوار بود
بولارد از حضور پرشمار آلمانیها در ایران و فعالیتهای جاسوسی آنها نگران بود. او معتقد بود که بسیاری از آلمانیها بازرگان واقعی نیستند و ممکن است در صورت بیثباتی رژیم، دست به کودتا بزنند یا محرک آن باشند. او به کنسولها دستور داده بود که اسناد سری را بسوزانند
در دوران پهلوی، ارتش ایران با فساد گسترده در سیستم کارگزینی و انتصابات مواجه بود. این فساد، مانع از پیشرفت افسران لایق و موجب ترویج بیلیاقتی در میان مقامات میشد.
به گواه تاریخ بهائیان به دلیل نزدیکی به خاندان سلطنتی و زدوبندهای غیر قانونی اقتصادی به یکی از بلوکهای نامشروع اقتصادی در حکومت پهلوی تبدیل شده بودند و با راه اندازی شرکتهای اقتصادی صوری مبالغ زیادی از پیروان خود بدست آورده بودند.
این معامله پشت پرده، سرنوشت سیاسی ایران را رقم زد. با حذف امینی، راه برای نخستوزیری اسدالله علم، مهره وفادار شاه، باز شد و دوره جدیدی از حکومت مطلقه آغاز گردید. این واقعه نشان داد که برای آمریکا، ثبات یک رژیم متحد در جنگ سرد، بر حمایت از یک دولت اصلاحطلب اما دردسرساز، اولویت داشت.
این دیدگاه که توسط روی ملبورن، دبیر اول سفارت آمریکا در تهران، ترویج میشد، در تقابل با نظر سفیر، لوئی هندرسون، قرار داشت. در نهایت، دیدگاه ملبورن مبنی بر لزوم کنترل فضا و حمایت از یک دولت قدرتمند برای اجرای اصلاحات کنترلشده، بر سیاست آمریکا غالب شد و زمینهساز حمایت از دولت امینی گردید
تصمیم آمریکا برای ساختن یک دولت دستنشانده در ایران، شامل اقدامات غیرمستقیم برای تأثیر بر سیاست داخلی ایران بود تا توانایی دولت برای مقابله با ناآرامیهای داخلی تقویت شود.
مراسمات عزاداری عاشورا در طول تاریخ دستخوش تغییراتی شدهاند، اما بسیاری از آیینهای کهن همچنان در نقاط مختلف ایران برگزار میشوند. این مراسمات شامل روضهخوانی، سینهزنی، زنجیرزنی، تعزیه، برپایی خیمهها و آتش زدن آنها، و ... هر کدام در مناطق مختلف ایران با قدمت و شکل خاص خود اجرا میشوند.
در دوران پهلوی، معاملات تسلیحاتی ایران با فساد گستردهای همراه بود. این فساد، نه تنها شامل پرداخت رشوه توسط شرکتهای خارجی میشد، بلکه منجر به مشکلات جدی در تأمین نیازهای واقعی ارتش ایران نیز میگردید
روابط رژیم شاه و شوروی تحت تأثیر مسائل مختلف با درجات مختلفی از تیرگی تا آرامش قرار داشته است. با این حال این موضوع بعد از عضویت ایران در پیمان بغداد به یکی از بدترین دوران خود رسید و نارضایتی شوروی را به ارمغان آورد.
تصور بسیاری از کشورهای غربی بر این باور بود که بعد از ترک کشور از سوی شاه، کشور در حمام خون غرق شود. این تصور به دلیل آن بود که تحلیلگران غربی معتقد بودند ایران از نظر اعتقادات سیاسی و مذهبی چندپاره است و این چندپارگی عامل اختلافات شدید خواهد بود. در حالی که اکثریت قریب به اتفاق مردم ایران، مذهبی بوده و طرفدار حکومت جمهوری اسلامی بودند.