سیاست‌های فرهنگی و مذهبی محمدرضا شاه پهلوی در دهه‌های پایانی سلطنت تضاد میان تظاهرات مذهبی صوری شاه و اقدامات ساختاری او انگیزه‌های نهفته در پس برگزاری جشن‌های شاهنشاهی و انتصابات سیاسیمذهبی وی را نمایان می­کند.

یکی از اتفاقات جالبی که در بحبوحه‌ی انقلاب اسلامی رخ داد دستگیری امیرعباس هویدا بود. این بازداشت نه توسط انقلابیون، بلکه به وسیله‌ی خود حکومت پهلوی انجام شد. در واقع، فردی که 13 سال در مقام نخست‌‌ وزیری بود و بعد از آن نیز به وزارت دربار رسید در عرض مدت کوتاهی بازداشت شد.

گرچه انگلیس و شوروی در برابر سیاست‌های تجاوزگرایانه آلمان، با یکدیگر متحد شدند؛ اما به فاصله کمی بعد از پیروزی‌های اولیه، منافع دو کشور در ایران با یکدیگر تلاقی یافت و موضوع گسترش کمونیست‌ها باعث ترس و وحشت انگلیس و آغاز اختلافات دو کشور گردید

شهید مطهری از اولین روحانیونی بود که به انحرافی بودن جریانات چپ از جمله مجاهدین خلق پی بردند. این در حالی بود که بسیاری از افراد و شخصیت‌های سیاسی و حتی مذهبی، گروه‌های چپ را گروه‌های مبارز می‌دانستند. این ذکاوت در واقع معلوم شخصیت خاص ایشان است

آمریکا نقش مهمی در اجرای الاحات ارضی ایران در دهه 1340 داشت. درواقع مشوق اصلی این اصلاحات آمریکا بود. چرا که این بسته اصلاحاتی می‌توانست ابزار مناسبی جهت جلب رضایت افکار عمومی بعد از کودتای 28 مرداد و نیز رسیدن به اهداف و منافع خاص آمریکا در کشور ایران باشد. از این رو آمریکا هرگونه کمک و ارتباط با ایران را منوط به اجرای اصلاحات ارضی نموده بود.

نفوذ محافل وابسته به صهیونیسم در دوره رضاخان به حدی زیاد بود که برخی از آنان توانستند مجال دخالت مستقیم در امور مختلف ایران از جمله امور اقتصادی و سیاسی را بیابند. چنانچه در آن دوره طرح‌هایی از سوی برخی از آن محافل به حکومت پهلوی ارائه شد و با پوشش‌های متفاوت به اجرا درآمد.

در تحلیل جریان‌های استعماری، گروهی از روشنفکران داخلی به عنوان یکی از مهم‌ترین مجاری نفوذ و وابستگی شناخته می‌شوند. این افراد که اغلب دارای مدارک دانشگاهی و متخصص به حساب می‌آمدند، با در دست گرفتن مناصب کلیدی، قوانین و برنامه‌های توسعه را در راستای منافع قدرت‌های استعماری تنظیم می‌کردند

یکی از شیوه‌های اصلی استعمار سیاسی، ایجاد تفرقه و اختلاف در میان مردم یک کشور است. این سیاست که از دیرباز توسط قدرت‌های سلطه‌گر، به‌ویژه انگلیسی‌ها، به کار گرفته شده، بر این اصل استوار است که ملتی پراکنده و درگیر نزاع‌های داخلی، قدرت و شوکت خود را از دست داده و به طعمه‌ای آسان برای بیگانگان تبدیل می‌شود

برخی از روزها هستند که نقش تعیین کننده‌ای در تحولات سیاسی ایفا می‌کنند. به تعبیری، در یک روز یا یک هفته به اندازه‌ی چند سال تحولات رو به جلو حرکت می‌کند در حالی که برای سال‌ها برخی از مسائل در سکون به سر می‌برد. این امر در مورد تحولات معاصر ایران نیز مصداق دارد.

رژیم غاصب اسرائیل در دوره‌ی پهلوی نفوذ فراوانی در ایران به دست آورده بود و آژانس‌های یهودی و صهیونیستی فعال در ایران، در کنار کارهای سیاسی و اقتصادی، به محلی برای جاسوسی و خیانت به آرمان‌های اسلامی ملت ایران تبدیل شده بودند.

تجار اسرائیلی در برخی از بانک‌های مختلط و شرکت‌های تولیدی و خدماتی مشغول فعالیت بودند. این حضور به حدی بود که واردات ایران از اسرائیل نه تنها چند برابر واردات ایران از کشورهای عربی بود، بلکه از واردات ایران از تمام کشورهای مسلمان جهان در آسیا و آفریقا بیشتر بود. این را در کسری تجاری ایران در فاصله‌ی سال‌های 1344ش تا 1356ش می‌توان مشاهده کرد که به 800 ...

وقوع انقلاب اسلامی در ایران در سال ۱۳۵۷ خورشیدی، یکی از بزرگترین شوک‌های ژئوپلیتیکی قرن بیستم بود که غرب، به ویژه ایالات متحده آمریکا، را کاملاً غافلگیر کرد. این رویداد، پیامد مجموعه‌ای از تحلیل‌های نادرست و غفلت‌ها در سطوح مختلف بود که می‌توان آن‌ها را در سه سطح تحلیل بررسی کرد:

مجله بول چاپ اسرائیل خبری را منتشر نمود مبنی بر این‌که فرح دیبا ملکه ایران ولیعهد ایران را پس از معالجه طولانی در اسرائیل، به دنیا آورده است. یکی از اسناد، گزارشی از یک محفل یهودی ـ صهیونیستی در تهران می‌باشد که حکایت از سفر یکی از پزشکان اسرائیلی به ایران به نام زوندوک برای به دنیا آوردن رضا پهلوی می‌نماید.

سلطنت‌طلبان به‌طور عمده در ایران پایگاه مردمی خاصی ندارند و از سوی دیگر هیچ اتحاد و همبستگی فراگیری را نتوانسته‌اند به‌وجود بیاورند. این دو مسئله دلایل متعددی دارد: 1) خصلت متحجرانه ایده پادشاهی و تجارب تلخ تاریخی؛ 2) خیانت‌های سلطنت‌طلبان به کشور؛ 3) رویکرد فاشیستی و افراطی طرفداران سلطنت؛ 4) عملکرد غیرقابل دفاع رضا پهلوی.

در بسیاری از شهرهای ایران، به ویژه در شهرستان یزد، یکی از روش‌های سنتی برای آگاه کردن مردم از نزدیک شدن وقت افطار، نواختن «نقاره آفتاب زرد» بود. هنگامی که آخرین پرتو خورشید از بناهای شهر رخت برمی‌بست، نقاره‌چی نقاره خود را به صدا درمی‌آورد. با شنیدن این صدا، مردم کار خود را رها کرده و به سوی مساجد یا خانه‌های خود برای نماز و افطار رهسپار می‌شدند.

اشعار فارسی سده‌های میانه پر است از نام‌های سرزمین‌های افریقایی؛ از افریقیه و مصر تا زنگبار و نیل. این یادکردها نشان از آشنایی و تأثیرپذیری ادبی و فرهنگی میان ایران و افریقا دارد—پیوندی که بر پهنه‌ی زبان و خیال شکل گرفت، نه مرزهای جغرافیا.

در دوره حکومت پهلوی دوم، مهمترین منبع مالی کشور درآمدهای نفتی بود. این درآمدها در اغلب موارد توسط خاندان پهلوی جهت منافع شخصی مورد دست‌اندازی قرار می‌گرفت. با این حال حکومت و خاندان پهلوی به منابع نفتی قانع نبودند و به اموال عمومی نیز تعرض می‌کردند.

در جریان جنگ دوم جهانی حوادث بسیاری رخ داد. برخی از این حوادث تاثیر بسیاری بر نتیجه جنگ داشت و متفقین را به آنچه می‌خواستند رساند. یکی از این حوادث اشغال ایران در شهریور سال 1320ش بود که برای ارسال کمک به اتحاد جماهیر شوروی صورت گرفت. در واقع، ایران به دلیل موقعیت راهبردی خود و اهمیت ژئوپلیتیکی در جریان جنگ جهانی دوم، به اشغال نیروهای متفقین شامل بریتانیا،...

از همان زمان تشکیل دولت اود در هند، دست اندازی استعمارگر انگلیس نیز آغاز شد. استعمار انگلیس که تحت عنوان کمپانی هند شرقی اعمال می‌شد به اشکال مختلف در امور داخلی و سیاسی دولت اود تجلی می‌یافت

نهضت ملی شدن صنعت نفت یکی از تاثیرگذارترین وقایع تاریخ معاصر ایران محسوب می‌شود. نهضتی که در راس آن جبهه ملی به رهبری مصدق و نیز ایت الله کاشانی قرار داشتند. نهضتی که تلاش کرد ایران را از بند استعمار و استثمار برهاند. در این میان، نقش نیروهای اجتماعی مختلف در به ثمر رسیدن این هدف بر کسی پوشیده نیست.