در تحلیل جریان‌های استعماری، گروهی از روشنفکران داخلی به عنوان یکی از مهم‌ترین مجاری نفوذ و وابستگی شناخته می‌شوند. این افراد که اغلب دارای مدارک دانشگاهی و متخصص به حساب می‌آمدند، با در دست گرفتن مناصب کلیدی، قوانین و برنامه‌های توسعه را در راستای منافع قدرت‌های استعماری تنظیم می‌کردند

یکی از شیوه‌های اصلی استعمار سیاسی، ایجاد تفرقه و اختلاف در میان مردم یک کشور است. این سیاست که از دیرباز توسط قدرت‌های سلطه‌گر، به‌ویژه انگلیسی‌ها، به کار گرفته شده، بر این اصل استوار است که ملتی پراکنده و درگیر نزاع‌های داخلی، قدرت و شوکت خود را از دست داده و به طعمه‌ای آسان برای بیگانگان تبدیل می‌شود

برخی از روزها هستند که نقش تعیین کننده‌ای در تحولات سیاسی ایفا می‌کنند. به تعبیری، در یک روز یا یک هفته به اندازه‌ی چند سال تحولات رو به جلو حرکت می‌کند در حالی که برای سال‌ها برخی از مسائل در سکون به سر می‌برد. این امر در مورد تحولات معاصر ایران نیز مصداق دارد.

رژیم غاصب اسرائیل در دوره‌ی پهلوی نفوذ فراوانی در ایران به دست آورده بود و آژانس‌های یهودی و صهیونیستی فعال در ایران، در کنار کارهای سیاسی و اقتصادی، به محلی برای جاسوسی و خیانت به آرمان‌های اسلامی ملت ایران تبدیل شده بودند.

تجار اسرائیلی در برخی از بانک‌های مختلط و شرکت‌های تولیدی و خدماتی مشغول فعالیت بودند. این حضور به حدی بود که واردات ایران از اسرائیل نه تنها چند برابر واردات ایران از کشورهای عربی بود، بلکه از واردات ایران از تمام کشورهای مسلمان جهان در آسیا و آفریقا بیشتر بود. این را در کسری تجاری ایران در فاصله‌ی سال‌های 1344ش تا 1356ش می‌توان مشاهده کرد که به 800 ...

وقوع انقلاب اسلامی در ایران در سال ۱۳۵۷ خورشیدی، یکی از بزرگترین شوک‌های ژئوپلیتیکی قرن بیستم بود که غرب، به ویژه ایالات متحده آمریکا، را کاملاً غافلگیر کرد. این رویداد، پیامد مجموعه‌ای از تحلیل‌های نادرست و غفلت‌ها در سطوح مختلف بود که می‌توان آن‌ها را در سه سطح تحلیل بررسی کرد:

مجله بول چاپ اسرائیل خبری را منتشر نمود مبنی بر این‌که فرح دیبا ملکه ایران ولیعهد ایران را پس از معالجه طولانی در اسرائیل، به دنیا آورده است. یکی از اسناد، گزارشی از یک محفل یهودی ـ صهیونیستی در تهران می‌باشد که حکایت از سفر یکی از پزشکان اسرائیلی به ایران به نام زوندوک برای به دنیا آوردن رضا پهلوی می‌نماید.

سلطنت‌طلبان به‌طور عمده در ایران پایگاه مردمی خاصی ندارند و از سوی دیگر هیچ اتحاد و همبستگی فراگیری را نتوانسته‌اند به‌وجود بیاورند. این دو مسئله دلایل متعددی دارد: 1) خصلت متحجرانه ایده پادشاهی و تجارب تلخ تاریخی؛ 2) خیانت‌های سلطنت‌طلبان به کشور؛ 3) رویکرد فاشیستی و افراطی طرفداران سلطنت؛ 4) عملکرد غیرقابل دفاع رضا پهلوی.

در بسیاری از شهرهای ایران، به ویژه در شهرستان یزد، یکی از روش‌های سنتی برای آگاه کردن مردم از نزدیک شدن وقت افطار، نواختن «نقاره آفتاب زرد» بود. هنگامی که آخرین پرتو خورشید از بناهای شهر رخت برمی‌بست، نقاره‌چی نقاره خود را به صدا درمی‌آورد. با شنیدن این صدا، مردم کار خود را رها کرده و به سوی مساجد یا خانه‌های خود برای نماز و افطار رهسپار می‌شدند.

اشعار فارسی سده‌های میانه پر است از نام‌های سرزمین‌های افریقایی؛ از افریقیه و مصر تا زنگبار و نیل. این یادکردها نشان از آشنایی و تأثیرپذیری ادبی و فرهنگی میان ایران و افریقا دارد—پیوندی که بر پهنه‌ی زبان و خیال شکل گرفت، نه مرزهای جغرافیا.

در دوره حکومت پهلوی دوم، مهمترین منبع مالی کشور درآمدهای نفتی بود. این درآمدها در اغلب موارد توسط خاندان پهلوی جهت منافع شخصی مورد دست‌اندازی قرار می‌گرفت. با این حال حکومت و خاندان پهلوی به منابع نفتی قانع نبودند و به اموال عمومی نیز تعرض می‌کردند.

در جریان جنگ دوم جهانی حوادث بسیاری رخ داد. برخی از این حوادث تاثیر بسیاری بر نتیجه جنگ داشت و متفقین را به آنچه می‌خواستند رساند. یکی از این حوادث اشغال ایران در شهریور سال 1320ش بود که برای ارسال کمک به اتحاد جماهیر شوروی صورت گرفت. در واقع، ایران به دلیل موقعیت راهبردی خود و اهمیت ژئوپلیتیکی در جریان جنگ جهانی دوم، به اشغال نیروهای متفقین شامل بریتانیا،...

از همان زمان تشکیل دولت اود در هند، دست اندازی استعمارگر انگلیس نیز آغاز شد. استعمار انگلیس که تحت عنوان کمپانی هند شرقی اعمال می‌شد به اشکال مختلف در امور داخلی و سیاسی دولت اود تجلی می‌یافت

نهضت ملی شدن صنعت نفت یکی از تاثیرگذارترین وقایع تاریخ معاصر ایران محسوب می‌شود. نهضتی که در راس آن جبهه ملی به رهبری مصدق و نیز ایت الله کاشانی قرار داشتند. نهضتی که تلاش کرد ایران را از بند استعمار و استثمار برهاند. در این میان، نقش نیروهای اجتماعی مختلف در به ثمر رسیدن این هدف بر کسی پوشیده نیست.

تاریخ روابط ایران و آمریکا مملو از فراز و نشیب‌هایی است که در آن، مفهوم «بدعهدی» یا «دبه درآوردن» از سوی آمریکا، بارها در قبال تعهدات و توافقات دوطرفه خودنمایی کرده است. این الگو، که ریشه در رویکردهای استراتژیک آمریکا در طول زمان دارد، نه تنها بر روابط دوجانبه تأثیر گذاشته، بلکه در توازن قوا و معادلات منطقه‌ای نیز نقش‌آفرین بوده است. این مقاله با بررسی ...

تاریخ جهان مملو از شواهدی است که بازگو کننده بدعهدی آمریکا به سایر کشورها است. در این بین پیشینه روابط کشورهای عضو شورای امنیت و بدعهدی آمریکا به آنها می‌تواند حائز اهمیت باشد. نمونه‌هایی در تاریخ وجود دارد که گویای خیانت آمریکا نسبت به چهار کشور انگلیس، روسیه، فرانسه و چین است. این نمونه‌ها به خوبی نشان می‌دهد که ایالات متحده هیچ التزامی نسبت به انجام ...

بیست‌ونهم فروردین‌ماه در تقویم جمهوری اسلامی ایران، یادآور یکی از حساس‌ترین و تعیین‌کننده‌ترین مقاطع تاریخی پس از پیروزی انقلاب است؛ روزی که با نام «روز ارتش» شناخته می‌شود. این نام‌گذاری، حاصل درایت و قاطعیت امام خمینی (ره)، رهبر کبیر انقلاب اسلامی، در مواجهه با هجمه‌هایی بود که بقای ارتش را در سال‌های نخست پس از انقلاب تهدید می‌کرد.

 فروردین ۱۳۶۷، ناوچه جوشن مأموریت یافت تا تعدادی از نفتکش‌های ایرانی را از جزیره خارک تا دهانه خلیج فارس اسکورت کند. این ناوچه، عملیات خود را از بعدازظهر همان روز آغاز کرد که تا ساعت ۵ صبح روز بعد یعنی ۲۹ فروردین ادامه یافت.

بعد از تشکیل رژیم اسرائیل، به رسمیت شناختن موجودیت آن به یکی از چالش‌های بزرگ دنیای عرب و کشورهای اسلامی تبدیل شد.مردم مسلمان ایران نیز علیرغم آنکه مخالف شناسایی اسرائیل بودند؛ اما دولت ساعد به صورت مخفیانه و دوفاکتو این کشور را به رسمیت شناخت و همین موضوع رابطه‌ایران و کشورهای عرب را که از شناسایی اسرائیل خودداری کرده بودند، وارد مرحله جدیدی کرد

امیرکبیر با درک اهمیت تنوع‌بخشی به روابط خارجی ایران، تلاش کرد تا با ایجاد سفارت‌خانه‌ها و گسترش مناسبات با کشورهایی چون آمریکا، پروس و اتریش، از انحصار ارتباط با روسیه و انگلیس رهایی یابد و منافع ملی را تأمین کند.